Home
De flesvorm
In de winkels zie je dat er een heleboel verschillende flesvormen bestaan. Dat heeft een reden. De boeren doen dat om de herkenbaarheid van hun wijn te vergroten. Want hoe moet je tussen al die rijen flessen het type wijn vinden dat je zoekt? Je kunt niet uit iedere fles een slok nemen. En het kost ook teveel tijd om ieder etiket te moeten lezen. Daarom hebben alle flessen uit een bepaalde streek dezelfde vorm gekregen.
De ramp met de druifluis
Ooit is de wijnbouw in Europa bijna verloren gegaan. Dat was de schuld van de phylloxera, een piepkleine parasiet. Aan het einde van de vorige eeuw was er een epidemie van deze beestjes, die aan de wortels van de Europese wijnstokken knaagde. Erger nog: ze vraten de wortels bijna helemaal op. Het was een ramp en niemand wist hoe die schadelijke druifluizen kon worden uitgeroeid. Totdat opeens een paar biologen ontdekten dat de druifluis niet erg dol was op de wortels van de Amerikaanse wijnstokken. Op last van de overheid werden toen haastig alle wijnstokken in heel Europa gerooid. De wijnboeren moesten hun wijngaarden helemaal opnieuw beplanten met Amerikaanse onderstokken. Op die onderstokken lieten ze de Europese stekjes enten. Zo werd de Europese wijnbouw nog op het nippertje gered.
Dertien verschillende soorten
Nogal wat wijnen zijn zogenoemde cépage-wijnen. Dat zijn wijnen die van één druivensoort zijn gemaakt. Er zijn echter ook boeren die wijn maken door verschillende druivensoorten met elkaar te vermengen. In wetten staat precies voorgeschreven welke wijnen gemengd mogen worden. Een absolute voorwaarde is, dat de druiven allemaal uit één bepaald gebied komen. Een boer mag dus nooit zijn eigen druiven vermengen met de topdruiven van een vriend in een ander land. Dat mengen heeft een voordeel. De boer gooit de goede eigenschappen van de verschillende druiven op een hoop en die versterken elkaar alleen maar. De ene soort heeft bijvoorbeeld een dieprode kleur, de andere een typische smaak en weer een andere bevat lekker veel suiker. Er is een beroemde wijn, de Châteauneuf du Pape, die gemaakt mag worden van 13 verschillende soorten druiven.
Fouten in wijnen
Geoxideerde wijn is wijn die met teveel zuurstof in aanraking is geweest. Hij smaakt dan naar azijn. Een wijn die een lange reis achter de rug heeft kan de flessenziekte hebben. De wijn is dan zo door elkaar gerammeld, dat hij niet meer in evenwicht is. Dit kan vanzelf weer overgaan als je de wijn rustig op adem laat komen. Wijn die om is of over de kop, is te lang bewaard. Zelfs een goede bewaarwijn kan niet eeuwig blijven liggen.
Groeien de kurken aan de bomen?
De Romeinen kenden nog geen kurken. Ze sloten de inhoud van de wijnkruiken van de buitenlucht af met een flinke scheut olijfolie. Later, in de middeleeuwen, werden flessen afgesloten met lak. Of men propte een pluk stro in de hals van de fles en hamerde er vervolgens een houten pin in. Nu hebben we daar kurken voor. Die worden gemaakt van de bast van kurkeiken, die vooral in Portugal groeien. Natuurlijk groeien er geen kant en klare kurken aan de bomen. Na het planten van een eik duurt het dik vijftig jaar voordat de bast geschikt is om er kurken van te maken. Eerst wordt de bast gedroogd en gekookt. Daarna worden de beste stukken uitgezocht om er kurken uit te stansen. Daar zijn speciale stansmachines voor. Als je zelf wel eens patat hebt gemaakt, dan kun je je misschien een beetje voorstellen hoe dat ongeveer gaat: de bast van de kurkeik wordt in zo'n machine gestopt en wordt door ronde openingen geperst, zodat er mooie, ronde kurken tevoorschijn komen. Niet alle kurken zijn geschikt om wijnkurk te worden. Alleen de gladde, elastische en compacte kurken kunnen dertig jaar meegaan. En dat is ook wel nodig voor goede wijnen, die vaak ook wel zo oud kunnen worden. De stukken van de bast die niet geschikt zijn, worden gebruikt voor dartborden, pingpong-batjes en cricketballen.
Hout in wijn
De houtsmaak in wijn is afkomstig van nieuwe eikenhouten vaten waarin de wijn gerijpt wordt. Dat dit gedaan wordt met wijnen afkomstig van de beste druiven mogen duidelijk zijn als men beseft dat b.v. een vat van 225 liter (barrique in Bordeaux) zo’n 1000 gulden kost. Omgerekend is dit ongeveer 3 gulden per fles wijn. Er wordt ‘nieuw hout’ gebruikt voor sommige wijnen om de smaak te verfijnen en om de houdbaarheid te verhogen. Doordat de naden van de vaten zuurstof doorlaten is de wijn is biologisch actiever dan in roestvrijstalen vaten. Hierdoor zullen de diverse stoffen in de wijn reageren met het hout van het vat waardoor de wijn een karakteristieke smaak en geur krijgt. Daarnaast zullen de korte, wrange, tanninemoleculen de tijd krijgen om te combineren tot de langere tanninemoleculen die ook veel zachter zijn. Daarnaast zorgen deze tanninen dat de wijn langer houdbaar wordt. De meeste boeren zorgen voor een mooie balans door ervoor te zorgen dat het hout niet overheerst. De mindere goden onder de wijnboeren willen hun wijnen ook een houtkarakter meegeven en hangen dan zakjes met houtkrullen in de vaten. Je krijgt dan inderdaad wijn met houtsmaak.
Kurk
Als men spreekt van “de wijn heeft kurk” betekent dat de wijn naar kurk ruikt en smaakt. De oorzaak hiervan zijn micro-organismen in de kurk die de wijn aantasten. Met Europese steun is nu een procédé ontwikkeld waardoor middels magnetronstraling (verhitting) de micro-organismen in de kurk afsterven waardoor de wijn niet meer aangetast kan worden. Deze techniek is ontwikkeld door een groep kleine bedrijven uit Duitsland, Portugal en Spanje ism met een Duits onderzoeksbureau (bron: ANP)
Nieuwe classificatie Crus Bourgeois du Medoc
Op 31 januari 2001 is er overeenstemming bereikt over een nieuwe officiele classificatie van de Crus bourgeois uit de medoc. Het “Syndicat des Crus Bourgeois du medoc” streeft al jaren naar een nieuw klassement. Er zullen nu door het Frans parlement 3 categorien worden erkent:

- Cru Bourgeois Exceptionnel.
- Cru Bourgeois Supérieur.
- Cru Bourgeois.

Deze namen zijn al 1932 gebruikt echter dit was nog nooit officieel goed gekeurd. In 1979 werden de betreffende 419 chateaus door de Europese richtlijnen verplicht zich te beperken tot “ Cru Bourgeois” op het etiket. Het nieuwe klassement zal zich niet beperken tot de Chateaus die indertijd werden verkozen. Elk Chateau zal zich aan moeten of kunnen melden bij een jury van het “Syndicat des Crus Bourgeois du medoc” en deze zal naar verwachting pas in 2002 klaar zijn met alle beoordelingen. Net als in de St.Emilion zal iedere 10 jaar de Crus Bourgeois classificatie worden herzien.
Razendsnel plukken
Op een gemiddelde wijngaard - ongeveer zo groot als twee voetbalvelden - duurt de oogst een dag of vier. Tegenwoordig bestaan er machinale plukmachines, die zo'n klus in een halve dag kunnen klaren. In sneltreinvaart tuffen ze door de wijngaard en verwijderen alle trossen. Het gaat weliswaar razendsnel, maar het nadeel is dat die robotplukkers het verschil niet kunnen zien tussen rijpe en onrijpe druiven. Ze plukken gewoon alles wat ze zien. En het spreekt voor zich dat wijn een stuk minder lekker wordt, wanneer er teveel sap uit onrijpe druiven tussen zit. Mensen plukken heel wat zorgvuldiger. Onrijpe trossen laten ze nog even in de zon hangen. Net zolang totdat ze precies goed zijn. Er zijn zelfs wijngaarden waar de plukkers niet tros voor tros plukken, maar druif voor druif. Een hels karwei natuurlijk, maar het levert zijn geld wel op; daar worden de allerduurste wijnen van gemaakt. Een vlijtige plukker verzamelt op een dag wel 400 kilo druiven. Die gooit hij in een mand op zijn rug en wanneer die vol is stort hij zijn buit voorzichtig in de laadbak van een klaarstaande tractor. Je kunt wel nagaan dat die plukkers zwaar werk verrichten: de hellingen waarop de wijnstokken groeien zijn vaak steil. Soms liggen er grote keien op de grond en de zon brandt genadeloos op hun ruggen. Er is één troost. Aan het einde van iedere werkdag zorgt de boer voor een voedzame maaltijd. Met een stevig glas wijn natuurlijk.
Tranen in het glas
De tranen in het glas, de druppels die onregelmatig naar beneden rollen, nadat de wijn in het glas is rond gewalst, hebben te maken met het glycerolgehalte. Een wijdverbreid misverstand is dat het te maken zou hebben met het hoeveelheid alcohol in de wijn. Men spreekt ook vaak van “dat de wijn mooi in het glas hangt”.
Wat betekent vinoloog en oenoloog?
Een vinoloog is een gediplomeerd wijnproever. In Frankrijk kun je vinologie (wijnkunde) studeren aan de universiteiten. Vinum is het Latijnse woord voor wijn. Een oenoloog is een volleerde wijnmaker. Dat komt van oinos, het Griekse woord voor wijn. Goede oenologen zijn erg in trek. Over de hele wereld worden ze uitgenodigd om hun kennis en ervaring te tonen. Een soort vliegende wijnboeren dus. Een vinofiel is iemand die heel erg van wijn houdt.
Wijn goed tegen hersenziekten
Wijn blijkt niet alleen goed te zijn voor hart-en bloedvaten maar kan zelfs ziekten als Alzheimer en Parkinson mogelijk uitstellen indien niet meer dan een tot anderhalf glas wijn per dag gedronken wordt. Dat melden Italiaanse onderzoekers in het Britse wetenschappelijk tijdschrift New Scientist. Volgens de wetenschappers van de universiteit van Milaan zorgt een natuurlijk chemisch product, reservatrol, in wijn en druiven voor een forse verhoging van de effectiviteit van het enzym mapkinase. Dit enzym stimuleert en vernieuwt hersencellen. De onderzoekers testten dit product op menselijke hersenen en ontdekten dat het de hersencellen een beetje vergroot zodat die opnieuw met elkaar in verbinding komen. Volgens de Italianen kan dit proces zich herhalen als mensen anderhalf glas wijn per dag drinken. (bron: NHD)
Wijnjargon
Wijnkenners en wijnliefhebbers hebben een eigen jargon. Dat wil zeggen dat ze woorden gebruiken die voor buitenstaanders vaak raar klinken, maar die ze zelf heel normaal en begrijpelijk vinden. Voor een slechte wijn zal een wijnkenner woorden gebruiken als: stroef, wrang, lomp, onevenwichtig, schraal, dun, muf of waterig. Maar ook voor goede wijnen hebben ze heel wat benamingen. Daar gaan we: speels, soepel, mollig, makkelijk, vlezig, fruitig, geestig, levendig, sappig, krachtig, rank, elegant, eerlijk, glad, lieflijk, complex, geparfumeerd, kruidig, fluwelig, vol, vettig, robuust of rond.
© 2002 - 2020 EPIVIN Wijninformatie
Laatste update : 25-10-2020